De Pizzabezorger met een Bom om Zijn Nek

Op donderdag 28 augustus 2003, ergens rond het middaguur, reed een kleine Geo Metro over de wegen van Erie, Pennsylvania. Achter het stuur zat Brian Douglas Wells, 46 jaar oud, pizzabezorger bij Mama Mia's Pizzeria. Op de achterbank lagen warmhoudtassen met het logo van de zaak. De zon scheen fel over de stad aan het Eriemeer, het was een van de laatste warme dagen van de zomer, en Brian Wells deed wat hij al jaren deed: pizza's bezorgen.

De bestelling die zojuist was binnengekomen leek routine. Twee pizza's, af te leveren aan het einde van een onverharde weg aan de rand van de stad. Het adres lag bij een televisiezendmast van WSEE-TV, een lokaal station, een afgelegen plek, omringd door bomen en zandgrond, ver van de drukke winkelstraten van Erie. Wells kende de stad op zijn duimpje. Hij bezorgde er al jaren pizza's, kende de straten, de buurten, de kortste routes. Hij draaide zijn raampje open, reed de verharde weg af en hobbelde over het grindpad richting de zendmast.

Wat er op die plek precies gebeurde, zou jarenlang onderwerp zijn van een van de meest complexe federale onderzoeken in de Amerikaanse geschiedenis. Wat vaststaat: Brian Wells kwam aan bij de zendmast als pizzabezorger. Hij vertrok er als bankrover, met een bom om zijn nek.

Toen Wells terugkeerde bij zijn auto, zat er een zwaar metalen apparaat om zijn hals geklemd. Een constructie van staal en scharnieren, strak als een oversized handboeien die om zijn nek sloten. Aan de voorkant hing een rechthoekig kastje, verborgen onder zijn witte T-shirt van het merk Guess, dat een zichtbare bobbel vormde ter hoogte van zijn borstkas. In dat kastje zaten twee zelfgemaakte pijpbommen, verbonden met draden, twee keukenwekkers en een digitale timer. De timer tikte. Op de kraag zaten vier sleutelgaten, elk onder zijn kin, elk vergrendeld. Het apparaat kon niet zomaar worden verwijderd.

In zijn hand hield Wells een voorwerp dat eruitzag als een wandelstok. Het was geen wandelstok. Het was een geïmproviseerd shotgun, een enkelloops vuurwapen, knap verborgen in het ontwerp van een blindenstok, geladen met een Remington-patroon.

En op de passagiersstoel van zijn Geo Metro lagen meerdere pagina's met instructies. Getypte en handgeschreven opdrachten, gedetailleerd en dwingend. Bovenaan stond in duidelijke taal dat Wells alle stappen moest volgen om de bom onschadelijk te maken. De instructies beschreven een route langs verschillende locaties in en rond Erie, een reeks punten waar hij sleutels of codes zou vinden om de sloten op de kraag te openen. Onderaan een van de pagina's stond in krasserige hoofdletters: *"ACT NOW, THINK LATER OR YOU WILL DIE!"*

Het was een schattenjacht. Een dodelijke schattenjacht, met zijn eigen leven als inzet.

De eerste opdracht was helder: ga naar de PNC Bank aan Peach Street en overhandig het bijgevoegde briefje.

Rond halftwee die middag, de precieze tijd wordt in bronnen geplaatst tussen 14:20 en 14:30, parkeerde Brian Wells zijn Geo Metro op de parkeerplaats van het Summit Towne Centre, een druk winkelgebied langs de vierbaansweg van Peach Street. Hij stapte uit, de wandelstok-shotgun in zijn ene hand, de geldzak nog leeg, de timer op zijn borst tikkend onder zijn shirt. Hij liep de PNC Bank binnen.

Binnen was het rustig. Het zachte geroezemoes van klanten die bij de balie wachtten, het gezoem van airconditioning, TL-licht dat weerkaatste op de marmeren vloer. Wells mengde zich in de rij. Hij wachtte tot hij aan de beurt was. Geen geschreeuw, geen paniek, geen dramatische entree. Gewoon een man in een spijkerbroek en een wit T-shirt die geduldig in de rij stond, alsof hij een storting kwam doen.

Toen hij aan de beurt was, schoof hij de baliemedewerker een briefje toe. Het was gericht aan "Receptionist" en "Bank Manager." De tekst was zakelijk en dreigend tegelijk. Wells werd erin aangeduid als "Bomb Hostage", bomgegijzelde. Het briefje eiste 250.000 dollar. De medewerker had vijftien minuten. Als het geld niet werd overhandigd, zou de bom afgaan. Niemand mocht vluchten of alarm slaan, anders zou Wells het wapen gebruiken.

De medewerkster achter de balie las het briefje. Ze keek op naar Wells. Ze zag de bobbel onder zijn shirt, de draden die langs zijn hals liepen, het vreemde apparaat dat als een metalen kraag om zijn nek zat. Ze begreep dat dit geen grap was.

Maar 250.000 dollar, dat bedrag lag niet klaar achter de balie. Dat lag in de kluis, achter tijdsloten en protocollen. De medewerkster deed wat ze kon: ze verzamelde alles wat direct beschikbaar was in de kassalades. Stapeltjes biljetten, haastig bij elkaar gegrist, gestopt in een canvas tas. Het totaal: 8.702 dollar. Een fractie van de eis.

Ze overhandigde de tas aan Wells. Hij pakte hem aan. En toen deed hij iets dat ooggetuigen later keer op keer zouden beschrijven, iets dat de scène een surrealistisch karakter gaf: hij pakte een lolly uit een snoeppot op de balie, stak die in zijn mond, en liep rustig de bank uit. De wandelstok-shotgun zwaaide losjes in zijn hand. Een getuige vergeleek het later met Charlie Chaplin, een man die met bijna nonchalante tred een bankoverval verliet, snoepend op een lolly, terwijl er een bom om zijn nek tikte.

Om 14:38 uur belde een bankmedewerker 911. De melding was kort en alarmerend: een man had zojuist de bank overvallen. Hij had een bom om zijn nek.

Terwijl de politie van Erie in beweging kwam, was Brian Wells al begonnen aan de volgende stap van zijn instructies. De schattenjacht schreef voor dat hij na de bankoverval naar de nabijgelegen McDonald's moest rijden. Daar, bij het drive-through reclamebord op de parkeerplaats, zou hij een briefje vinden, bevestigd met tape onder een steen aan de voet van het bord.

Wells reed erheen. Hij vond de steen. Hij vond het briefje. De volgende aanwijzing stuurde hem naar een locatie enkele kilometers verderop, waar een container met oranje tape zou staan met daarin de daaropvolgende instructies, en mogelijk een sleutel voor een van de vier sloten op zijn kraag.

De bedenkers van deze speurtocht hadden het pad zorgvuldig uitgestippeld. Elke gevonden aanwijzing zou Wells dichter bij de ontmanteling van de bom brengen, althans, dat was de belofte. Elke sleutel zou extra tijd opleveren. Elke stap zou hem dichter bij zijn vrijheid brengen. Dat was wat de instructies beloofden.

Maar Brian Wells zou de volgende aanwijzing nooit bereiken.

Ongeveer vijftien minuten na het verlaten van de bank, het was inmiddels kort voor drie uur 's middags, zagen politie-eenheden de kleine Geo Metro staan op een parkeerplaats niet ver van de bank. Wells stond naast zijn auto. De motor was uit. Hij had de volgende locatie nog niet bereikt.

Meerdere patrouillewagens sloten de parkeerplaats af. Agenten sprongen uit hun voertuigen, wapens getrokken. Wells werd overmeesterd en op de grond gedrukt. Zijn handen werden achter zijn rug geboeid. Hij verzette zich niet.

Maar toen de agenten dichterbij kwamen en het apparaat om zijn nek zagen, de metalen kraag, de draden, het kastje met de digitale timer, veranderde de situatie. Dit was geen standaard arrestatie. De agenten weken achteruit. Ze zochten dekking achter hun auto's. Ze riepen via de radio om een explosieventeam. Ze begonnen de omgeving af te zetten, omstanders en verkeer weg te dirigeren.