De Man Die een Spelshow Won Terwijl Hij Moordde

Op 13 september 1978 zat een 35-jarige man met krullend haar en een brede glimlach op een barkruk in een televisiestudio in Los Angeles. Hij droeg een strak zittend overhemd met wijde kraag, typisch jaren zeventig, en zijn ogen glommen onder de felle studiolampen. Naast hem zaten twee andere mannen: Bachelor Number Two en Bachelor Number Three, maar het was Bachelor Number One die de aandacht trok. Hij leunde ontspannen achterover, alsof hij dit elke dag deed. Alsof hij thuishoorde op televisie.

De show heette *The Dating Game*, een van de populairste spelshows van Amerika. Het concept was simpel: een jonge vrouw stelde vragen aan drie mannen die ze niet kon zien, een scherm scheidde hen, en op basis van hun antwoorden koos ze er één voor een date. Die avond heette de vrouw Cheryl Bradshaw. Ze was blond, lachte makkelijk, en had geen idee wie er aan de andere kant van dat scherm zat.

Presentator Jim Lange, met zijn kenmerkende diepe stem en onberispelijke pak, leidde het spel in. Het publiek, een paar honderd mensen op klapstoeltjes, klapte op commando. De band speelde een swingend deuntje. Alles was licht, vrolijk, onschuldig.

Cheryl begon haar vragen te stellen. Op een gegeven moment vroeg ze Bachelor Number One hoe hij zichzelf zou omschrijven. De man boog zich naar de microfoon en zei met een warme, zelfverzekerde stem: "I'm called the banana and I look good." Het publiek barstte in lachen uit. Cheryl grinnikte. "Kun je wat beschrijvender zijn?" vroeg ze. De man pauzeerde een halve seconde. Toen zei hij: "Peel me." Opnieuw lachsalvo's. De producers achter de camera's knikten tevreden naar elkaar. Dit was goed televisie.

Wat niemand in die studio wist, niet Cheryl Bradshaw, niet Jim Lange, niet de producers, niet het publiek, was dat Bachelor Number One op dat moment al meerdere vrouwen had vermoord. Zijn naam was Rodney James Alcala.

Het verhaal van hoe een seriemoordenaar midden in zijn moordreeks een televisieshow won, begint niet in die studio. Het begint tien jaar eerder, in een klein appartement in Hollywood.

In 1968 was Rodney Alcala een 25-jarige student aan de UCLA. Hij was intelligent, zijn IQ werd later geschat op boven de 160, en hij had een fascinatie voor fotografie en film. Hij was knap, welbespraakt, en wist precies hoe hij mensen op hun gemak moest stellen. Op een septemberdag dat jaar zag een automobilist in Hollywood iets verontrustends. Een klein meisje van acht jaar oud liep hand in hand met een volwassen man een appartementencomplex binnen. De automobilist noteerde het adres en belde de politie.

Toen agenten het appartement binnenstormden, troffen ze het meisje aan in de badkamer. Ze had ernstige verwondingen aan haar hoofd. Ze leefde nog, maar nauwelijks. Alcala was gevlucht via de achterdeur. Hij verdween spoorloos.

De FBI plaatste hem op de opsporingslijst onder zijn echte naam, maar Alcala had zichzelf al een nieuw leven aangemeten. Hij reisde naar New York, schreef zich in aan de filmschool van NYU onder de naam John Berger, en begon een nieuw bestaan. Niemand in New York wist wie hij werkelijk was. Hij gaf zich uit als kunstenaar, als intellectueel, als iemand met een gevoelige ziel. Hij kreeg zelfs een baan als counselor op een zomerkamp voor kinderen in New Hampshire.

Het duurde drie jaar voordat iemand hem herkende. In 1971 zagen twee kampkinderen een poster van de FBI's Most Wanted-lijst en wezen naar hun counselor. "Dat is John," zeiden ze. De politie arresteerde Alcala op het kamp. Hij werd teruggebracht naar Californië en veroordeeld voor de aanval op het meisje in 1968.

Hier openbaarde zich een fout in het systeem die de komende jaren fatale gevolgen zou hebben. Californië hanteerde in die periode een beleid van zogenaamde *indeterminate sentencing*, een filosofie die ervan uitging dat gevangenen gerehabiliteerd konden worden en dat een paroolcommissie het beste moment van vrijlating kon bepalen. Alcala werd veroordeeld, maar na slechts 34 maanden achter de tralies besloot de commissie dat hij voldoende was gerehabiliteerd. Hij kwam vrij.

Binnen twee maanden na zijn vrijlating werd hij opnieuw gearresteerd, dit keer voor het ontvoeren van een 13-jarig meisje. Opnieuw gevangenisstraf. Opnieuw vroege vrijlating. In 1977 stond Rodney Alcala weer op straat in Los Angeles, een vrij man met een strafblad dat twee keer kindermisbruik vermeldde. Hij vond werk als typesetter bij de *Los Angeles Times*. Hij kocht professionele camera-apparatuur. En hij begon te moorden.

Op 9 november 1977 vond een beveiligingsmedewerker het lichaam van Jill Terry Barcomb langs een serviceweg bij Mulholland Drive, hoog in de Hollywood Hills. Jill was achttien jaar oud, woog amper 45 kilo, en was afkomstig uit Oneida, New York. Ze had als vrijwilliger in een ziekenhuis gewerkt en trompet gespeeld in het schoolorkest. Haar broer Bruce zou later zeggen: "Ze was niet zomaar een weggelopen meisje. Ze was een lief, zorgzaam mens."

De politie van Los Angeles catalogiseerde de moord als mogelijk het werk van de Hillside Strangler, een seriemoordenaar die op dat moment actief was in de regio. Het dossier verdween in een la. Pas decennia later zou DNA-analyse uitwijzen dat niet de Hillside Strangler, maar Rodney Alcala verantwoordelijk was.

Tussen november 1977 en september 1978, de maand van zijn televisie-optreden, leefde Alcala een dubbelleven dat in zijn compleetheid moeilijk te bevatten is. Overdag werkte hij bij de krant, 's avonds trok hij met zijn camera door Los Angeles. Hij benaderde vrouwen op stranden, in parken, bij bushaltes. Zijn aanpak was steeds dezelfde: hij stelde zich voor als professioneel fotograaf, complimenteerde hun uiterlijk, en vroeg of hij een paar foto's mocht maken. Zijn camera was zijn toegangsbewijs tot vertrouwen. Veel vrouwen zeiden ja.

En ergens in die maanden besloot hij zich aan te melden voor *The Dating Game*.

Producer David Greenfield zou later uitleggen dat de screening van kandidaten in die tijd minimaal was. "Veel mensen die zich aanmeldden, zochten niet echt een afspraak maar tv-tijd," zei hij. Er was geen achtergrondcheck. Geen politieonderzoek. Geen enkele manier om te weten dat de charmante fotograaf die voor hen zat een veroordeelde zedendelinquent was, laat staan een moordenaar.

In de green room voor de opname zat Alcala naast Jed Mills, een van de andere kandidaten. Mills herinnert zich het moment tot in detail. Alcala leunde naar hem toe en zei, met een glimlach die Mills later zou omschrijven als "verontrustend": "I always get my girl." Mills voelde de haartjes in zijn nek overeind komen. Er was iets aan deze man, iets achter de ogen, dat niet klopte. Maar de opnameassistent riep hun namen, de studiolampen gingen aan, en het spel begon.

Cheryl Bradshaw stelde haar vragen. Alcala gaf zijn antwoorden. "I'm called the banana and I look good." "Peel me." Het publiek lachte. De producers waren tevreden. Na de opname maakte Jim Lange het resultaat bekend: Cheryl had Bachelor Number One gekozen. Rodney Alcala had gewonnen.

Toen gebeurde er iets opmerkelijks. Het scherm ging opzij en Cheryl zag voor het eerst de man die ze had gekozen. Alcala stapte naar voren met uitgestoken hand. Cheryl schudde die hand, maar haar glimlach verstijfde. Later die avond belde ze naar Ellen Metzger, de coördinator van het programma. Haar stem trilde licht. "Ellen, ik kan echt niet met hem op stap. Er straalt iets raars van hem af. Hij is heel vreemd. Ik voel me er niet goed bij. Is dat een probleem?" Metzger stelde haar gerust: "Nee, geen probleem." De date ging niet door.

Cheryl Bradshaw's intuïtie redde waarschijnlijk haar leven.

Executive producer Mike Metzger zou jaren later toegeven dat hij zelf ook iets had gevoeld. "He had a mystique about him that I found uncomfortable," zei hij. Maar ongemak was geen reden om iemand uit een spelshow te weren. De aflevering werd uitgezonden. Miljoenen Amerikanen zagen Rodney Alcala flirten op televisie. Niemand belde de politie.