Gepakt door een Broodje

Op de avond van 21 februari 2006 reed Colin Dixon in zijn zilveren Nissan Almera over de A249, een smalle landweg die door de heuvels van Kent slingerde. Het was kwart over zes, schemering. Colin was depotmanager bij Securitas Cash Management in Tonbridge, een bedrijf dat bankbiljetten opsloeg en verwerkte voor de Bank of England. Elke dag vervoerde zijn depot honderden miljoenen ponden aan contant geld. Om die reden wisselde Colin regelmatig van auto met zijn vrouw Lynn en varieerde hij zijn route naar huis. Voorzichtigheid was onderdeel van zijn werk.

Die avond had hij voor de route via Stockbury gekozen, een gehucht ten noorden van Maidstone waar de weg langs een oude pub liep, de Three Squirrels Inn. De lantaarnpalen stonden hier ver uit elkaar. Het wegdek glom van een eerder regenbuitje. In zijn achteruitkijkspiegel verscheen een donkere Volvo S60 met blauwe zwaailichten op de grille. Colin minderde vaart en stuurde naar de berm.

Twee mannen stapten uit. Ze droegen fluorescerende geel-groene jassen met reflecterende strepen, het type dat elke Britse politieagent op straat draagt. Een van hen had een donkerblauw politiepetje op. De ander hield een klembord vast. Ze liepen kalm naar Colins raampje en tikten erop. Colin draaide het open.

De man met het klembord boog zich voorover. Hij zei dat Colin meerdere keren te hard had gereden en dat ze hem mee moesten nemen naar het bureau voor een ademtest. Colin protesteerde niet. Hij stapte uit zijn Nissan en liep mee naar de Volvo. De achterbank was schoon, de auto rook naar luchtverfrisser. Colin ging zitten. Een van de mannen startte de motor.

Toen hoorde Colin iets vreemds. In plaats van het krakende gezoem van een politieradio klonk uit de speakers de stem van een BBC Radio 1-presentator die vrolijk over popmuziek kletste. Colin keek naar het dashboard. Geen mobilofoon, geen portofoon, geen enkel politie-apparaat. Voordat hij iets kon zeggen, draaide de man op de passagiersstoel zich om. In zijn hand lag een zwart pistool. "Je kunt wel raden dat we geen agenten zijn," zei hij. "Dit is een 9mm. Doe niks geks en niemand raakt gewond."

Colin voelde het bloed uit zijn gezicht wegtrekken. De man naast hem duwde zijn hoofd naar beneden, onder het raamniveau. De Volvo accelereerde. Buiten schoten de hagen van Kent voorbij in het donker.

Dertig kilometer zuidwaarts, in het kustplaatsje Herne Bay, zat Lynn Dixon met hun negenjarige zoon Craig in de woonkamer. De televisie stond aan. Rond halfzeven werd er hard op de voordeur geklopt. Lynn opende. Twee mannen stonden op de stoep. Een van hen zei dat haar man betrokken was bij een verkeersongeval en in het ziekenhuis lag. Ze moest onmiddellijk meekomen.

Lynn greep haar jas, pakte Craig bij de hand en liep naar buiten. Voor het huis stond een rode bestelbus, een oud LDV-model met een verbleekt Parcelforce-logo op de zijkant. Lynn stapte in. Ook hier geen politieradio, maar de stem van Chris Evans op een commerciële zender. Voordat Lynn kon reageren, trok een van de mannen een bivakmuts over zijn hoofd. "Doe wat we zeggen," zei hij. "Dan komt alles goed."

De bestelbus reed weg door de donkere straten van Herne Bay, langs de laatste huizen, het platteland van Kent in. Craig zat naast zijn moeder en kneep in haar hand. Lynn werd geblinddoekt. Het laatste wat ze zag voordat de stof over haar ogen ging, was een uitgestrekt weiland tussen Staplehurst en Detling, verlicht door een halve maan.

Rond kwart voor acht die avond stopten beide voertuigen bij Elderden Farm, een afgelegen boerderij aan Chart Hill Road bij Staplehurst. Het terrein lag verscholen achter hoge hagen en een modderig pad. In een oude schuur brandde een kachel. Het rook er naar nat stro en diesel. Colin werd naar binnen geduwd, zijn handen vastgebonden met plastic kabelbinders, tape over zijn ogen geplakt. Hij hoorde voetstappen, gefluister, het klikken van wapens.

Toen ging de schuurdeur opnieuw open. Colin hoorde een stem die hij herkende. Het was Lynn. "Wij zijn het, Colin," zei ze. "Ze hebben ons ook." De tape werd van zijn ogen getrokken. Voor hem stond zijn vrouw, bleek en trillend, met Craig tegen haar heup gedrukt. Het kind huilde niet. Het keek met grote ogen naar de gemaskerde mannen om hen heen.

Op een houten tafel in de schuur lag een vel papier. Een van de overvallers schoof het naar Colin toe. Het was een plattegrond van het Securitas-depot, met de posities van camera's, deuren en kluizen. De man zei nuchter: "Vertel ons wat je normaal doet als er een alarm afgaat." Colin begreep dat deze mensen zijn werkplek al maandenlang hadden bestudeerd. De plattegrond was te gedetailleerd om geïmproviseerd te zijn.

Wat Colin op dat moment niet wist, was dat de bende al sinds eind 2005 een man binnen het depot had. Emir Hysenaj, een Albanees die via een uitzendbureau als magazijnmedewerker bij Securitas was begonnen, had wekenlang met een verborgen camera beelden gemaakt van de interne procedures, de kluisruimtes en de personeelswisselingen. Die beelden waren gedeeld met de rest van de groep, die bestond uit minstens zes andere mannen. Onder hen bevonden zich Lea Rusha, een autohandelaar uit Southborough, en Stuart Royle, een garagehouder. De leider opereerde op afstand: Lee Murray, een voormalig mixed martial arts-vechter uit Zuid-Londen die bekendstond om zijn gewelddadigheid en zijn connecties in de onderwereld.

Murray had het plan bedacht. Het was elegant in zijn eenvoud: ontvoer de depotmanager, gebruik hem als sleutel om het depot binnen te komen, laad zoveel mogelijk geld in een vrachtwagen en verdwijn. De uitvoering vereiste vermommingen, nepuniformen, wapens en een boerderij als tussenstation. Murray regelde alles. Hij liet zelfs een visagiste inhuren, Michelle Hogg, die de overvallers met pruiken, valse baarden en theatermake-up onherkenbaar maakte.

Om elf uur die avond werden Colin, Lynn en Craig in drie afzonderlijke voertuigen geladen. De witte Volvo S80 met de nep-zwaailichten reed voorop. Daarachter volgde een witte Renault Midlum-vrachtwagen van 7,5 ton, het werkpaard van de operatie. Een rode Vauxhall Vectra sloot de colonne. Ze reden via de M20 en West Malling richting Tonbridge. Colin zat in de Volvo, een pistool tegen zijn ribben gedrukt. Een van de overvallers herhaalde wat hij eerder had gezegd: "We weten waar je woont. Doe wat er gezegd wordt."

Om 1:28 uur op woensdag 22 februari 2006 stopte de colonne voor het Securitas-depot aan Vale Road in Tonbridge. Het gebouw zag eruit als elk ander pakhuis op het industrieterrein: een laag, bruin gebouw omringd door drie meter hoge metalen hekken met spitse punten en schijnwerpers die witte kegels licht op het asfalt wierpen. Achter die onopvallende gevel lag op dat moment voor meer dan tweehonderd miljoen pond aan bankbiljetten opgeslagen.

Colin werd uit de Volvo gehaald. Een overvaller liep naast hem, de hand op zijn schouder, het pistool onder een jas verborgen. Ze liepen naar de voetgangerspoort. Colin haalde zijn Securitas-toegangspas uit zijn borstzak en hield hem voor de kaartlezer. Het apparaat piepte. Een groen lampje sprong aan. De poort klikte open.

Binnen was het stil. De tl-lampen zoemden. De gangen roken naar oud papier en schoonmaakmiddel. In de controlekamer zat nachtwacht Gary Barclay achter een rij beeldschermen waarop de beveiligingscamera's hun eindeloze beelden uitzonden. Barclay zag op een van de schermen hoe Colin door de gang liep, naast een man in politie-uniform. Colin keek in de camera en zei tegen Barclay: "Doe gewoon wat hij zegt."

Barclay aarzelde een fractie van een seconde. Toen opende hij de deur. Op het moment dat Colin en de nepagent de controlekamer binnenstapten, gooiden de overvallers hun vermomming af. De fluorescerende jassen gingen uit. Bivakmutsen gingen op. Uit jassen en tassen kwamen wapens tevoorschijn: een Skorpion-machinepistool, een pump-action shotgun, minstens twee handpistolen en iets wat volgens getuigen leek op een kleine AK-47.

Zes andere mannen stormden vanuit de voertuigen het gebouw binnen. Ze verspreidden zich door de gangen met de efficiëntie van mensen die de plattegrond uit hun hoofd kenden. Elke deur, elke bocht, elke camera, ze wisten precies waar alles zat.

In de personeelsruimte zat nachtsupervisor Melanie Sampson met dertien collega's. Chauffeurs, kantoorpersoneel, een monteur. Sommigen dronken thee, anderen vulden papierwerk in. De deur vloog open. Een man met een machinepistool schreeuwde: "Handen in de lucht! Op de grond! Nu!"

De veertien medewerkers gehoorzaamden. Een voor een werden ze op hun buik gedwongen, handen op het achterhoofd. De overvallers bonden hun polsen vast met plastic strips en plakten tape over hun ogen. Bij een van de vrouwen werden de strips zo strak aangetrokken dat haar handen blauw begonnen te kleuren. Melanie Sampson probeerde kalm te blijven en fluisterde tegen haar collega's dat ze moesten meewerken.